KOŞUL-SONUÇ CÜMLESİ

Keloğlan zehirli karışımın ilacını bulamazsa yavuklusu iyleşmez.

KOŞUL-SONUÇ CÜMLELERİ

Bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eylemin gerçekleşmesine bağlı olduğunu bildiren cümlelerdir. Koşul (şart) cümlelerinde de birbirine bağlı iki yargı bulunur. Bu yargılardan biri koşul, diğeri sonuçtur. Bu cümlelerdeki mantık şu şekilde formüle edilebilir:

“A olmazsa B de olmaz.”  

“A’nın gerçekleşmesi B’nin gerçekleşmesine bağlıdır.”

A                                                             B
OLMAZSA                                                OLMAZ
Her koşul-sonuç cümlesinde bir “Olmazsa olmaz.” anlamı bulunur.

 

A ve B yargıları arasına “koşuluyla” sözü getirilerek koşul – sonuç cümleleri bulunabilir.

Cümlede koşul ilgisi farklı ek ya da sözcüklerle sağlanabilir.

­-ince          : Zamanı gelince seni bu konuda bilgilendireceğim.

-dikçe         : Etrafımda dostlar çoğaldıkça yaşam sevincim artıyor.

-meden      : Bu sorunu çözmeden hiçbir yere gidemezsin.

-se, -sa       : Uyarılarımı dikkate almazsan çok zarar görürsün.

-dığında     : Bu kötü huylarını bıraktığında sevilmeye layık olursun.

Mi              : Karlar erimeye başladı mı yaylaya çıkma hazırlığı yaparız.

Ama, fakat  : Seni destekleyeceğim fakat sözümden çıkmayacaksın.

Koşul – sonuç ilgisi aynı cümlede bulunduğu gibi birbirinden bağımsız iki cümle arasında da bulunabilir.

Örnek:

Bir toplumu yükseltmek mi istiyorsunuz, bireylerinde sorumluluk duygusu geliştiriniz.
    
(Bir toplumu yükseltmenin koşulu bireylerde sorumluluk duygusu gelştirmektir.)
(Bireylerde sorumluluk duygusu gelişmezse toplum yükselemez.)                
Yukarıda verilen ekleri kullanarak bu cümleyi farklı biçimlerde tekrar kurmayı deneyin. Bu, sizin konuyu kavramanızı sağlar.

YILMAZ ELGÜN